Anayasal Kurtarma Sınavı

YILDIRAY OĞUR

1) Dinsel düşünce ve değerlendirmelerin geçerli olduğu dine dayalı toplumlarda, siyasi örgütlenme ve düzenlemeler dinsel niteliktedir. Laik düzende ise din siyasallaşmadan kurtarılır, yönetim aracı olmaktan çıkarılır, gerçek saygın yerinde tutularak kişilerin vicdanlarına bırakılır.

Yukarıdaki paragraf hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

a) Ahmet Necdet Sezer İlköğretim Okulu 5-C sınıfı öğrencilerinden Demet Kantarcıgil’in ilköğretim okulları arası “Laiklik Neden Güzel?” kompozisyon yarışmasında mansiyon ödülü almış kompozisyonundan alınmıştır.

b) Aydınlanma’dan takriben bir saat sonra yazılmış, Engizisyon’dan son anda kıç yanıklarıyla kurtulabilmiş biri tarafından yazılmıştır. Muhtemelen adı Jose Manuel Garcia Guiterrez Paksüt’tür.

c) Yazarı çocukken bahçesinde oynadığı için bir caminin Leman dergisinden fırlamış kötü imamı tarafından fena halde dövülmüştür. İntikam için Şeyh Said isyanını bastırmış, yetmemiş Adnan Menderes’i asmış, yetmemiş Fadime Şahin kılığına girip Müslüm Gündüz’lerin duygularıyla oymamıştır.

d) Yazarı ya kayıp 12. İmam’dır ya da yıllar sonra kaçak yollarla ülkeye geri dönen son halife. Bir geceyarısı dinin gerçek saygın yeri sadece yazara bildirilmiş, o da dinî vicdanlara geri döndür emri gereği tebliğe başlamıştır.

e) 2008 yılında Türkiye’de Anayasa Mahkemesi’nin AKP kapatma davası kararından alınmıştır.

***

2) Toplumsal sorunların ve ülkenin aşması gereken birçok engelin yoğunluğu ve karmaşıklığı dikkate alındığında, dinselliğin sırf siyasal mücadelede üstünlük sağlaması nedeniyle siyasal alanda gerektiğinden daha fazla yer alması, toplum ile toplumsallık ekseninde yürütülmesi gereken siyaset arasındaki sağlıklı temsil ilişkisini zedeleyebilir.

Yukarıdaki paragraftaki anlatım ve mantık bozukluğu aşağıdaki sorulardan hangisine cevap bulunursa giderilebilir?

a) Siyasal alana ne kadar din gereklidir? Azı-çoğu neye göre belirlenmektedir? Yazar siyasal alana göz kararı kaç ölçü din tavsiye etmektedir?

b) “Dinsellikle siyasal mücadelede üstünlük sağlamaktan” ne kastedilmektedir? Mesela oruç tutan bir parti lideri ile tutmayan arasında siyasal alanda haksız rekabet koşulları nasıl giderilir? Soruna Rekabet Kurumu müdahale etmeli midir?

c) “Toplum ile toplumsallık ekseninde yürütülmesi gereken siyaset ” arasındaki ilişki ciddi midir? Düzeyli midir? Yoksa tek gecelik midir?

d) “Ülkenin aşması gereken yoğun ve karmaşık birçok engele” tek bir örnek verilebilir mi? Engeller nasıl yoğunlaşır? Yoksa yoğunlaşmamızı din mi engellemektedir? Yazara göre dindarların aklı karmaşık sorunlara ermez mi?

e) Bu paragrafın yazarının Anayasa Mahkemesi üyesi olduğu bir ülkede vatandaş “Piliç çevirmeyi” İngilizceye “Chicken translate” diye çevirmiş çok mudur?

***

3) “Bireysel bir tercih ve özgürlük kullanımı olsa da kullanılan dinsel simgenin tüm öğrencilerin bulunmak zorunda olduğu dersliklerde veya laboratuar ortamlarında, farklı yaşam tercihlerine, siyasal görüşlere veya inançlara sahip insanlar üzerinde bir baskı aracına dönüşmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu olasılığın ortaya çıkması durumunda taşınan dinsel simgenin başkalarının üzerinde yaratacağı baskı ve olası eğitim aksamaları ile kamu düzeninin bozulması karşısında, üniversite yönetimlerinin ve kamu kurumlarının müdahalesine olanak verilmemesi, herkesin eşit şekilde eğitim hakkından yararlanmasını engelleyebilecektir.”

Gelecekle ilgili fazlasıyla kaygılı ve güvensiz olan yazarın çizdiği bu disütopyada aşağıdakilerden hangisinin olması beklenemez?

a) Başı açık kız arkadaşlarıyla konuşan başörtülü kızları dağıtmak için tazyikli su ve bibergazı kullanan Celalettin Cerrah polisleri.

b) Başörtülü bir kızın içeriye girmesiyle laboratuarda yarıda kalan soğuk füzyon deneyi.

c) Dersin ortasında haçını çıkararak sınıftaki vampir arkadaşlarını rahatsız eden Hıristiyan kız

d) Derse getirdiği Nutuk’u farklı siyasi görüşlere, yaşam tercihlerine, inançlara sahip demokrat öğrencilere karşı baskı aracı olarak kullanan öğretim görevlisi.

e) Propagandanın, farklı görüşlerin, yoğun siyasal, sosyal ve bilimsel tartışmaların egemen olduğu, olması gerektiği ayrıcalıklı mekân olarak üniversite (Haşim Kılıç’ın başörtüsü kararı karşıoy yazısından).

***

4) Kapatma davası gerekçesine düştüğü şerhe, Alman Sosyalist lider Rosa Luxemburg’un “Özgürlük yalnızca ve daima farklı düşünenlerindir” alıntısıyla başlayan Haşim Kılıç ile Başbakan’ın “Kızlarım başörtüsü yasağı yüzünden Türkiye’de okuyamadı” sözlerini laikliğe odak suçuna delil sayan kararın altına imzası olan Alifeyyaz Osman Paksüt Anayasa Mahkemesi’nde birlikte çalışmaktadır.

Bu bilgiyi kullanarak aşağıdaki eşleşmelerden hangisindeki isimler karşılarında verilen yerlerde birlikte çalışırsa bu şaşırtıcıdır?

a) Fenerbahçe Orta Sahası/ Maldonada-Alex.

b) AKP Yüksek Disiplin Kurulu/ Angelina Jolie-İlker Başbuğ.

c) Avusturya’nın Birliği için İttifak Partisi/ Oray Eğin-Stefan Petzner.

d) Hürriyet/ Soner Yalçın-Doğu Perinçek.

e) Genç Siviller/ Ahmet Hakan-Yıldırım Türker.

***

5) “Anayasa Mahkemesi’nin Meclis’in yasama yetkisini kısıtlamasına Meclis’te grubu bulunan bir siyasi parti olan CHP’nin grup başkanvekili Hakkı Süha Okay’dan destek geldi.”

Yukarıdaki oksimoron çelişki aşağıdakilerden hangisinde yoktur?

a) “Kocamdır söver de döver de,” diyen bir kadında.

b) “Başörtüsü sorununu ancak kadınlar çözebilir,” diyen ama yasakla ilgili başka da hiç bir şey demeyen bir feministte.

c) “1 Mayıs’ta İstanbul’da kadınlara kalkan polis copları neden Diyarbakır’daki gösterilerde kullanılmadı,” diyebilen solun ümidi kesemediği Deniz Baykal’da.

d) “Taraf harika işler yapıyor,” deyip, gazeteye reklam vermekten korkan demokrat bir müteşebbiste.

e) “AKP’yi değil demokrasiyi savunuyoruz. AKP demokrat olduğu için değil biz demokrat olduğumuz için,” demiş, gerektiğinde Tayyip Erdoğan’a en sert cevabı vermiş bir genç sivilde.

26.10.2008